|
Κλιματική κρίση: Όταν το κλίμα «δηλητηριάζει» τη βρύση – Η πόλη στη Νορβηγία
που ξέμεινε από πόσιμο νερό
Φανταστείτε να ζείτε σε μια από τις πιο απομονωμένες γωνιές του πλανήτη, περιτριγυρισμένοι από ένα απέραντο πολικό τοπίο και ξαφνικά να σας απαγορεύουν να πιείτε νερό από την ίδια σας τη βρύση.
Αυτός ο εφιάλτης είναι πλέον η πραγματικότητα για τους 2.600 κατοίκους του Λονγκγιαρμπίεν.
Πρόκειται για μια απομακρυσμένη πόλη στη Νορβηγία που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως και στην οποία η κλιματική αλλαγή έδειξε το πιο ύπουλο πρόσωπό της. Μέσα από τις ρωγμές του παγωμένου εδάφους που υποχωρεί, η φύση άρχισε να «ξερνά» βαρέα μέταλλα, αποδεικνύοντας ότι οι συνέπειες της περιβαλλοντικής κρίσης βρίσκονται ήδη μέσα στο ποτήρι μας.
Η πόλη θερμαίνεται με ρυθμό πέντε έως επτά φορές μεγαλύτερο από τον μέσο όρο στον κόσμο
Το Λονγκιαρμπίεν, στο αρχιπέλαγος του Σβάλμπαρντ, προμηθεύεται την κύρια πηγή πόσιμου νερού από μια φραγμένη λίμνη μήκους 2,5 χιλιομέτρων που ονομάζεται Ισνταμέν ή «λίμνη πάγου».
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ως αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης έχουν λιώσει το μόνιμα παγωμένο έδαφος, με αποτέλεσμα το πρόσφατα εκτεθειμένο βραχώδες υπόστρωμα να εκπλένει μέταλλα στη λίμνη.
Το Λονγκιαρμπίεν, 1326 χιλιόμετρα από τον βόρειο πόλο, θερμαίνεται με ρυθμό πέντε έως επτά φορές μεγαλύτερο από τον μέσο όρο στον κόσμο , με τις φθινοπωρινές θερμοκρασίες να αυξάνονται έως και 4 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία.
Η μόλυνση της παροχής νερού από βαρέα μέταλλα είναι πιθανό να συνδέεται, σύμφωνα με πληροφορίες από τον Guardian, με δύο παράγοντες, λένε οι ερευνητές: την απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους – του σκληρού σαν βράχο εδάφους που παραμένει παγωμένο όλο το χρόνο εκτός από ένα λεγόμενο «ενεργό στρώμα» που αποψύχεται το καλοκαίρι – και τη γεωλογία της πρώην πόλης εξόρυξης.
Επικίνδυνο το νερό για παιδιά και βρέφη
«Ο συνδυασμός του λιωμένου μόνιμα παγωμένου εδάφους και του σχιστολιθικού υποβάθρου, το οποίο περιέχει ένα ορυκτό που ονομάζεται πυρίτης ή «χρυσός του ανόητου», προκαλεί μόλυνση της παροχής νερού», δήλωσε η Marjolaine Verret, ειδικός στο μόνιμα παγωμένο έδαφος και αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρκτικής Γεωλογίας στο Πανεπιστημιακό Κέντρο στο Σβάλμπαρντ.
Όταν ο πυρίτης ερχόταν σε επαφή με νερό και οξυγόνο, οξειδωνόταν και δημιουργούσε οξύτητα, εξήγησε. «Το οξύ που παράγεται μπορεί πλέον να βγάζει βαρέα μέταλλα από αυτά τα πετρώματα στις υδάτινες οδούς. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε εδώ στο Λονγκγιαρμπίεν είναι το μαγγάνιο, αλλά και άλλοι ρύποι μπορούν να βγουν από τα πετρώματα».
Ο δήμος ειδοποίησε για πρώτη φορά τους 2.600 κατοίκους του, αφού τα επίπεδα μαγγανίου στο νερό βρέθηκαν 25 φορές υψηλότερα από τα 50 μικρογραμμάρια ανά λίτρο που συνιστά το Νορβηγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Ο δήμαρχος της πόλης, δήλωσε ότι ενώ η ποιότητα του πόσιμου νερού δεν ήταν ποτέ καλή, λόγω των ιζημάτων, τα επίπεδα μαγγανίου είχαν «γίνει τρομερά».
Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλά επίπεδα μαγγανίου μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά προβλήματα, ιδιαίτερα σε παιδιά και βρέφη.
Έκτακτα μέτρα
Ελήφθησαν έκτακτα, προσωρινά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης κεντρικής δεξαμενής δωρεάν καθαρού νερού, φιλτραρισμένου από την τοπική ζυθοποιία, για να μπορούν οι κάτοικοι να ξαναγεμίζουν τα δοχεία στο τοπικό σούπερ μάρκετ και ξεκίνησε έρευνα.
Τα επίπεδα μαγγανίου έχουν έκτοτε μειωθεί, αλλά νωρίτερα φέτος διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα θειικών αλάτων και νικελίου υπερβαίνουν τα συνιστώμενα όρια για το πόσιμο νερό. Ως αποτέλεσμα, η απαγόρευση παραμένει σε ισχύ.
Ο Άουνεβικ είπε ότι ενώ τα επίπεδα μαγγανίου «δεν ήταν επικίνδυνα», έπρεπε να ακολουθηθούν οι κυβερνητικές οδηγίες. Η κρίση πόσιμου νερού είχε δημιουργήσει πολύ «θόρυβο», παραδέχτηκε, με ορισμένους κατοίκους να είναι θυμωμένοι με την ταλαιπωρία.
Ο δήμαρχος, ο οποίος έχει αναθέσει τη διεξαγωγή έρευνας για την ποιότητα του νερού, δήλωσε ότι μπορεί να χρειαστεί «εντελώς νέο δίκτυο ύδρευσης».
Πιθανές λύσεις που εξετάζονται είναι η εγκατάσταση συστήματος φιλτραρίσματος και η ύπαρξη μονάδας αφαλάτωσης ως εφεδρικό σύστημα ή το αντίστροφο. Και οι δύο τρόποι ήταν «εξαιρετικά ακριβοί» και, λόγω των ακραίων θερμοκρασιών του Σβάλμπαρντ, με θερμοκρασίες νερού συχνά κάτω από το μηδέν, θα περιλάμβαναν τεχνικές προκλήσεις, δήλωσε ο δήμαρχος.
Η ειδικός Marjolaine Verret και άλλοι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι η μόλυνση των πηγών νερού στο Λονγκγιαρμπίεν θα μπορούσε να είναι μια πρόγευση για το τι πρόκειται να συμβεί στις κοινότητες της Αρκτικής.
«Αυτά τα συστατικά και το λιώσιμο του μόνιμου πάγου υπάρχουν σε άλλα μέρη της Αρκτικής, επομένως αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει το γλυκό νερό, για παράδειγμα στον βόρειο Καναδά και την Αλάσκα», δήλωσε η Verret.
Πηγή: in.gr
22/10/2026
|
