|
Ραντεβού με τον Φόβο – Τολμηρή αποστολή της Ιαπωνίας επιχειρεί να φέρει δείγμα
από αρειανό φεγγάρι
Ιαπωνικό σκάφος που εκτοξεύτηκε τα ξημερώματα της Τρίτης θα επιχειρήσει για πρώτη φορά να φέρει στη Γη δείγματα από τον Φόβο, ένα από τα δύο μικρά και εντελώς ασυνήθιστα φεγγάρια του Άρη.
Η αποστολή Martian Moons eXploration (MMX) θα προσπαθήσει μεταξύ άλλων να απαντήσει στο ερώτημα του εάν τα δύο ακανόνιστα σώματα σχηματίστηκαν από τα συντρίμμια μιας πρόσκρουσης ενός άλλου σώματος στον Άρη, όπως πιστεύεται ότι συνέβη και στην περίπτωση της Γης και της Σελήνης, ή αν στην πραγματικότητα οι δύο μικροί δορυφόροι είναι στην πραγματικότητα αστεροειδείς που παγιδεύτηκαν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη.

Από την εκτόξευση της αποστολής στο Διαστημικό Κέντρο Τανεγκασίμα (Reuters)
Ο πύραυλος H3 που μετέφερε το σκάφος εκτοξεύτηκε στις 04.41 τοπική ώρααπό το Διαστημικό Κέντρο του Τανεγκασίμα στη νοτιοδυτική Ιαπωνία. Θα χρειαστεί περίπου δέκα μήνες για να φτάσει στον Άρη τον Αύγουστο του 2027 και, αν όλα προχωρήσουν σύμφωνα με το σχέδιο, να φέρει δείγματα στη Γη το 2031.
Ο Φόβος, ο μεγαλύτερος από τους δύο δορυφόρους του Άρη, συνπληρώνει τρεις περιφορές γύρω από τον πλανήτη κάθε ημέρα. Έχει σχήμα που μοιάζει με πατάτα με πλάτος περίπου 22 χιλιομέτρων και κινείται σε τροχιά σε ύψος περίπου 6.000 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια του Άρη.

Ο Φόβος κινείται πάνω από τον Άρη σε εικόνα του ευρωπαϊκού δορυφόρου Mars Express (Mars Express orbiter (ESA/Andrea Luck)
Το σκάφος των 350 εκατ. δολαρίων θα παραμείνει για τρία χρόνια στο σύστημα του Άρη, περνώντας το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου μελετώντας τον Φόβο, πριν απελευθερώσει ένα μικρό ρομπότ το 2028 ή ’29, το οποίο θα επιχειρήσει να συλλέξει τουλάχιστον 10 γραμμάρια -μια κουταλιά- υλικού από την επιφάνεια.
Στη συνέχεια, θα μετακινηθεί σε μια πιο μακρόστενη τροχιά που διασταυρώνεται με την τροχιά του Δείμου, ο οποίος έχει πλάτος μόνο 14 χιλιόμετρα.
H ιαπωνική διαστημική υπηρεσία JAXA έχει εμπειρία στη συλλογή δειγμάτων από μικρά σώματα, μετά τις αποστολές Hayabusa που έφεραν υλικό από δύο αστεροειδείς.

Ο Φόβος σε εικόνα του αμερικανικού δορυφόρου MRO γύρω από τον Άρη (NASA-JPL Caltech / University of Arizona)
Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες εξετάζουν το ερώτημα του εάν οι δύο δορυφόροι κινούνταν εξαρχής γύρω από τον Άρη: από τη μία, περιφέρονται σε σχεδόν κυκλικές τροχιές, κάτι που υποδεικνύει ότι σχηματίστηκαν όπως η Σελήνη, από τη σύγκρουση ενός μεγάλου σώματος στον νεογέννητο τότε πλανήτη. Από την άλλη, όμως, έχουν το ακανόνιστο σχήμα που θυμίζει περισσότερο τους βραχώδεις αστεροειδείς.
Τα δείγματα από τον Φόβο προγραμματίζεται να πέσουν με αλεξίπτωτο στην έρημο της Αυστραλίας το 2031 και αναμένεται να προσφέρουν νέα στοιχεία για το παρελθόν του Άρη και όλου του Ηλιακού Συστήματος, είπαν οι υπεύθυνοι της αποστολής, στην οποία συμμετέχουν επίσης η NASA και η ευρωπαϊκή ESΑ.
Πάντως το MMX δεν είναι η πρώτη αποστολή που επιχειρεί να φέρει δείγματα του Φόβου. Είχε προηγηθεί η ρωσική αποστολή Phobos-Grunt, η οποία εκτοξεύθηκε τον Νοέμβριο του 2011, απέτυχε όμως να εγκαταλείψει την τροχιά της Γης και έπεσε στον Ειρηνικό Ωκεανό τον Ιανουάριο του 2012.
Πηγή: in.gr
22/10/2026
|