|
Νέο ρεκόρ μεγέθους – Το James Webb ανεβάζει τον πήχη στην ανακάλυψη
εξωπλανητών
Στα πρώτα τρία χρόνια λειτουργίας του, το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κοίταξε πιο μακριά από ποτέ και προσέφερε έτσι νέα στοιχεία για την εξέλιξη των γαλαξιών και του Σύμπαντος.
Σε έναν διαφορετικό τεχνικό άθλο, το ισχυρότερο όργανο της σύγχρονης αστρονομίας καταρρίπτει τώρα ένα διαφορετικό ρεκόρ: διέκρινε τον μικρότερο πλανήτη που έχει γίνει ποτέ άμεσα ορατός εκτός του Ηλιακού Συστήματος.
Στην παραπάνω εικόνα, η ένδειξη «CC#1» σημειώνει τη θέση ενός νεογέννητου κόσμου που περιφέρεται μέσα σε έναν δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από ένα μικρό άστρο σε απόσταση 110 ετών φωτός από τη Γη.
Ο εξωπλανήτης «TWA 7» είναι σχετικά μεγάλος, συγκρίσιμος με τον Κρόνο, έχει όμως δέκα φορές μικρότερη μάζα από τον προηγούμενο κάτοχο του ρεκόρ.
Η ανακάλυψη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature αποτελεί σημαντική πρόοδο, αν σκεφτεί κανείς ότι, από τους περίπου 6.000 εξωπλανήτες που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, λιγότερο από το 2% έχει παρατηρηθεί άμεσα.
To James Webb κινείται γύρω από τον Ήλιο σε πόσταση 1,5 εκατ. χιλιομέτρων από τη Γη (NASA)
Όλοι οι υπόλοιποι εντοπίστηκαν μόνο με έμμεσες μεθόδους: οι πολύ μεγάλοι πλανήτες γίνονται αντιληπτοί από τους ανεπαίσθητους κλυδωνισμούς που προκαλούν με τη βαρύτητά τους στην κίνηση των μητρικών τους άστρων, ενώ οι μικρότεροι ανιχνεύονται από την ανεπαίσθητη μείωση της φωτεινότητας του άστρου τους καθώς περνούν ακριβώς από μπροστά του.
«Το Webb ανοίγει ένα νέο παράθυρο στην ανακάλυψη εξωπλανητών που δεν μπορούσαν μέχρι σήμερα να παρατηρηθούν» σχολίασε η Αν-Μαρί Λαγκράνζ του Αστεροσκοπείου του Παρισιού, επικεφαλής της μελέτης.
«Αυτό έχει σημασία προκειμέμου να εξετάσουμε την ποικιλία των εξωπλανητικών συστημάτων και να κατανοήσουμε πώς σχηματίζονται και εξελίσσονται» είπε.
Η νέα εικόνα συλλαμβάνει τη διαδικασία σχηματισμού πλανητών στα πολύ αρχικά της στάδια, με το άστρο στο κέντρο της εικόνας να έχει ηλικία μόλις 6 εκατ. ετών -ένα βρέφος συγκριτικά με τον μεσήλικα Ήλιο των 4,5 δισ. ετών. Σε αυτό το στάδιο, οι πλανήτες ακόμα μεγαλώνουν απορροφώντας αέριο και σκόνη που περίσσεψε από τον σχηματισμό του άστρου.
Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει πως το James Webb είναι ικανό να διακρίνει πλανήτες στο μέγεθος του Δία ή και μικρότερους, στο εύρος μεγέθους που συναντάμε στο Ηλιακό Σύστημα. Η μελέτη τους προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τη διαδικασία σχηματισμού αυτών των μεγάλων πλανητών, οι οποίοι αποτελούνται από αέρια. Για τους μικρότερους θα χρειαστεί δυστυχώς να περιμένουμε, αφού, παρά τη γερακίσια του όραση το James Webb δεν μπορεί να διακρίνει βραχώδεις πλανήτες σαν τη Γη, οι οποίοι θεωρούνται καλύτερη υποψήφιοι για την ανίχνευση υπογραφών ζωής.
Πηγή: in.gr
10/07/2025
|
