|
Ρομπότ χειρουργεί με ακρίβεια ακολουθώντας φωνητικές εντολές
Σαν ένας νέος γιατρός στα πρώτα του βήματα, στέκεται πάνω από τον «ασθενή» σε μια χειρουργική αίθουσα χωρίς βιασύνη και άγχος. Ακούει, εκτελεί, βοηθάει και μαθαίνει από τους καλύτερους. Ο λόγος για τη νέα ρομποτική τεχνολογία SRT-H.
Σχεδιασμένο από ερευνητές του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, το καινοτόμο ρομπότ κατάφερε να εκτελέσει με επιτυχία (και με μοναδική ανθρώπινη παρέμβαση τις φωνητικές εντολές) ένα από τα πιο απαιτητικά στάδια της λαπαροσκοπικής αφαίρεσης μιας χοληδόχου κύστης.
Το ρομπότ εκπαιδεύτηκε σε ρεαλιστικές συνθήκες και ανταποκρίθηκε με την επιδεξιότητα ενός έμπειρου χειρουργού.
Συνεχής αναβάθμιση με την τεχνολογία SRT-Η
Εως σήμερα, η αυτόνομη χειρουργική περιοριζόταν κυρίως σε απλές διαδικασίες και μέσα σε αυστηρά ελεγχόμενα περιβάλλοντα. Στην πράξη όμως, οι χειρουργικές επεμβάσεις απαιτούν επιδέξιους χειρισμούς για μεγάλο χρόνο και ικανότητα προσαρμογής στις μεταβολές και ιδιαιτερότητες των ανθρώπινων ιστών, προκλήσεις που τα περισσότερα ρομποτικά συστήματα αδυνατούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά.
Υποσχόμενη να αλλάξει τα δεδομένα, η νέα ρομποτική τεχνολογία SRT-H (ακρωνύμιο των αγγλικών Surgical Robot Transformer-Hierarchical), αξιοποιεί μια προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη τύπου «transformer», η οποία βρίσκεται και πίσω από γνωστά μοντέλα όπως το ChatGPT.
Η ΤΝ τύπου «transformer» λειτουργεί σαν ένας έξυπνος βοηθός, ο οποίος εκπαιδεύεται στο να κατανοεί εικόνες ή κείμενα, αναλύοντας τεράστιο όγκο δεδομένων και εντοπίζοντας συσχετισμούς μεταξύ τους.
Με αυτόν τον τρόπο, βοηθά τους υπολογιστές να γίνουν πιο ευέλικτοι και να ανταποκρίνονται καλύτερα σε πολύπλοκα προβλήματα, όπως την κατανόηση μιας γλώσσας ή στην προκειμένη περίπτωση την εκτέλεση χειρουργικών κινήσεων.
Οπως ένα κοινό chatbot διδάσκεται την ομιλία μέσα από έναν τεράστιο όγκο κειμένων και μαθαίνει να κατανοεί το νόημα και το πλαίσιο πίσω από τις λέξεις, έτσι και το SRT-H εκπαιδεύεται παρακολουθώντας βίντεο από χειρουργικές επεμβάσεις.
Μαθαίνει παρατηρώντας, όχι μόνο τα τεχνικά βήματα αλλά και τη λογική που τα συνδέει. Ετσι, όμοια με το ChatGPT, το οποίο μπορεί να απαντά σε κάθε νέο ερώτημα προσαρμόζοντας τη γνώση του, το SRT-H αντεπεξέρχεται στις απαιτήσεις του χειρουργείου με ευελιξία, αντί να ακολουθεί απλώς μια προκαθορισμένη σειρά κινήσεων. Πλέον, προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο στις φωνητικές εντολές της ιατρικής ομάδας.
Δοκιμαστική εφαρμογή σε ρεαλιστικά προπλάσματα
Σε αντίθεση με παλαιότερα ρομπότ αυτού του τύπου, όπως το STAR του 2022, το οποίο λειτουργούσε σε πλήρως ελεγχόμενο περιβάλλον, το SRT-H είναι ικανό να χειρουργεί σε αβέβαιες συνθήκες, λαμβάνοντας αποφάσεις επί τόπου και διορθώνοντας τυχόν σφάλματα.
Οπως σημειώνει ο επικεφαλής του έργου Αξελ Κρίγκερ, «το STAR ήταν σαν να διδάσκεις σε ένα ρομπότ να οδηγεί σε μία συγκεκριμένη διαδρομή. Το SRT-H είναι σαν να το μαθαίνεις να οδηγεί παντού, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες».
Ενδεικτικά, μπορεί να ακολουθήσει ακριβείς εντολές (όπως «μετακίνησε το αριστερό χέρι ελάχιστα προς τα αριστερά»), ενώ ταυτόχρονα βελτιώνεται με κάθε νέα εμπειρία. Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής επέμβασης σε εκπαιδευτικό πρόπλασμα του ανθρώπινου σώματος, το SRT-H εκτέλεσε με απόλυτη ακρίβεια μια ακολουθία πολλαπλών απαιτητικών χειρουργικών βημάτων, όπως τον εντοπισμό των χοληφόρων πόρων, την τοποθέτηση ειδικών εξαρτημάτων και την αποκοπή ιστών με ψαλίδι.
Οι ερευνητές ήλεγξαν ενδελεχώς τις ικανότητες του ρομπότ, εισάγοντας εμπόδια όπως αλλαγές στην αρχική θέση του ή την προσθήκη υγρών στο πρόπλασμα που προσομοίωναν το αίμα, με το ρομπότ να προσαρμόζεται άψογα και να ολοκληρώνει τη διαδικασία χωρίς σφάλματα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο «Science Robotics» και θεωρείται σταθμός στην πρόοδο της αυτόνομης ιατρικής τεχνολογίας, με τους επιστήμονες να σχεδιάζουν ήδη το επόμενο στάδιο: την αυτόνομη χειρουργική επέμβαση χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση!
Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ
28/08/2025
|
