|
O μεγαλύτερος σκορπιός που έζησε ποτέ περίμενε σε συρτάρι μουσείου για ενάμιση
αιώνα
Το γιγάντιο πλάσμα έζησε πριν από 415 εκατομμύρια χρόνια, όταν τα ζώα είχαν μόλις αρχίσει να επεκτείνονται από τη θάλασσα στην ξηρά, στην οποία αναπτύσσονταν μόνο μύκητες και φυτά, πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα δάση. Είναι ο μεγαλύτερος γνωστός σκορπιός που έζησε ποτέ, ένας κυνηγός με μήκος ένα μέτρο και δαγκάνες των 16 εκατοστών.
Το εντυπωσιακό είναι ότι τα απολιθώματα του τέρατος φυλάσσονταν στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου εδώ και πάνω από 150 χρόνια –μέχρι σήμερα, οι παλαιοντολόγοι πίστευαν ότι επρόκειτο για ισόποδο, ένα άλλο ζώο της ομάδας των αρθροπόδων, στην οποία ανήκουν μεταξύ άλλων τα έντομα, τα καρκινοειδή και τα αραχνίδια, στα οποία κατατάσσονται οι σκορπιοί.
Γιγάντια αρθρόποδα, όπως σαρανταποδαρούσες των δύο μέτρων και λιβελούλες με άνοιγμα φτερών άνω των 70 εκατοστών, είναι γνωστό ότι έζησαν τη Λιθανθρακοφόρο Περίοδο, όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα δέντρα.
Το γιγάντιο μέγεθός τους πιστεύεται πως ήταν αποτέλεσμα της μεγάλης αύξησης του ατμοσφαιρικού οξυγόνου, λόγω της φωτοσύνθεσης στα δάση που απλώθηκαν στην ξηρά.
Ωστόσο ο γιγάντιος σκορπιός, με την ονομασία Praearcturus gigas, χρονολογείται στις αρχές της Δεβόνιας Περιόδου, 55 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα.

Απολιθωμένη δαγκάνα του Praearcturus, μήκος περίπου 16 εκατοστών ( Richie Howard/NHM)
Ο Praearcturus «έζησε όταν η ζωή στην ξηρά βρισκόταν στο ξεκίνημα και τα ερπετά, τα θηλαστικά και τα πτηνά δεν είχαν βγει ακόμα από το νερό» δήλωσε ο Ρίτσαρντ Χάουαρντ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Palaeontology.
«Αυτό υποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο είδος μπορεί να απέκτησε τόσο μεγάλο μέγεθος επειδή δεν υπήρχαν άλλοι μεγάλοι θηρευτές, κάτι που του επέτρεψε να κυριαρχήσει στο περιβάλλον του» ανέφερε.
Σήμερα, ο μεγαλύτερος σκορπιός του κόσμου είναι το είδος Gigantometrus swammerdami που ζει στην Ινδία και φτάνει τα 23 εκατοστά.
Ο προϊστορικός και μεγαλύτερος συγγενής του είναι γνωστό μόνο από αποσπαματικά απολιθώματα που υπεδείκνυαν ότι πρόκειται για καρκινοειδές. Η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει το 2015, όταν ανακαλύφθηκε στον Καναδά ένα άλλος προϊστορικός σκορπιός με την ονομασία Eramoscorpius. Τα κοινά χαρακτηριστικά τους οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο Praearcturus ήταν επίσης σκορπιός.
Πιθανότατα πάντως είχε διαφορετικό τρόπο ζωής από τους σκορπιούς που γνωρίζουμε. Στην κοιλιά του έφερε πτερύγια παρόμοια με αυτά καρνινοειδών όπως οι αστακοί, κάτι που υποδεικνύει ότι επρόκειτο για ημι-υδρόβιο είδος.

Ο ινδικός σκορπιός Gigantometrus swammerdami, με μήκος έως 23 εκατοστά, είναι σήμερα ο μεγαλύτερος του κόσμου (Wikimedia Commons)
«Τα όρια ανάμεσα στα χερσαία και τα θαλάσσια αρθρόποδα ήταν θολά την εποχή που ζούσε ο Praearcturus» δήλωσε ο Γκρεγκ Έτζκομπ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
«Τα καλύτερα εξελικτικά μας δέντρα, τα οποία βασίζονται σε αλληλουχίες DNA, δείχνουν ότι οι σκορπιοί συγγενεύουν στενά με άλλα αραχνοειδή που αναπνέουν με βιβλιοπνεύμονες, όπως οι αράχνες. Αυτό υποδηλώνει ότι κατάγονται από έναν πρόγονο που ανέπνεε αέρα».
«Αν αυτό ισχύει, τότε ο Praearcturus πιθανότατα αποτελεί παράδειγμα ζώου που επέστρεψε στο νερό αφότου οι πρόγονοί του είχαν προηγουμένως μετακινηθεί στη στεριά».
Πηγή: in.gr
19/06/2026
|