Μέσα στην πυρόσφαιρα – Τι είδαν οι αστροναύτες του Artemis καθώς έπεφταν σαν
μετέωρο στη Γη
Λίγες ημέρες μετά την επιστροφή τους από μια ιστορική πτήση γύρω από τη Σελήνη, οι αστροναύτες του Artemis II έδωσαν την πρώτη τους συνέντευξη Τύπου, στην οποία περιέγραψαν την εμπειρία μιας πύρινης επιστροφής στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα 11 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.
Η κάψουλα Orion που μετέφερε το τετραμελές πλήρωμα έπεσε με αλεξίπτωτο στον Ειρηνικό το περασμένο Σάββατο, έχοντας ολοκληρώσει το πιο μακρινό ταξίδι που έχουν πραγματοποιήσει άνθρωποι μέχρι σήμερα, περίπου 406.000 χιλιόμετρα μακριά από τη Γη.
To σκάφος πέρασε πάνω από την αθέατη πλευρά του φεγγαριού πριν πάρει το δρόμο της επιστροφής, μια συνολική απόσταση 1,1 εκατ. χιλιομέτρων.
Η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα ήταν μακράν η πιο ριψοκίνδυνη φάση της αποστολής, καθώς η κωνική κάψουλα κινούταν με ταχύτητα 32 φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου. Ορισμένοι ειδικοί είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για την ασφάλεια της θερμικής ασπίδας που προστάτευσε το Orion.
«Μπήκαμε γρήγορα και μπήκαμε καυτοί» δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Ριντ Ουάισμαν, κυβερνήτης της αποστολής.
H θερμότητα από την απότομη συμπίεση του αέρα τύλιξε την κάψουλα σε μια πυρόσφαιρα των 10.000 βαθμών Κελσίου. Σε αυτές τις θερμοκρασίες, ο αέρας μετατρέπεται σε ιονισμένο αέριο, ή πλάσμα, το οποίο μπλόκαρε τις ραδιοεπικοινωνίες και την επαφή με τη Γη για περίπου 6 λεπτά.
Η κάτω πλευρά της κάψουλας ήταν καλυμμένη από μια θερμική ασπίδα που περιόρισε τη θερμοκρασία της επιφάνειας γύρω στους 2.700 βαθμούς Κελσίου.
Μέχρι στιγμής η NASA δεν έχει δημοσιοποιήσει το βίντεο της επανεισόδου, ωστόσο ένα προηγούμενο βίντεο της μη επανδρωμένης αποστολής Artemis I δείχνει τις λάμψεις που θα έβλεπε το πλήρωμα από τα παράθυρα.
Ο Βίκτορ Γκλόβερ της NASA, ο πρώτος μαύρος που ταξιδεύει γύρω από τη Σελήνη, ανέφερε ότι στη διάρκεια της επανεισόδου ο ίδιος και οι συνταξιδιώτες του έζησαν «μια πολύ έντονη εμπειρία 13 λεπτών και 36 δευτερολέπτων».
Όταν επιβραδύνθηκε αρκετά από την αντίσταση της ατμόσφαιρας, το Orion απελευθέρωσε ένα πρώτο ζευγάρι αλεξιπτώτων.
Ο Γκλόβερ δήλωσε ότι εξεπλάγη από τον ήχο των αλεξιπτώτων που ξεδιπλώνονταν. Όταν το πρώτο ζευγάρι αλεξιπτώτων απορρίφθηκε, το σκάφος βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση για περίπου πέντε δευτερόλεπτα, πριν ανοίξουν τα επόμενα αλεξίπτωτα.
«Για πέντε δευτερόλεπτα ήταν σαν να έπεφτες από ουρανοξύστη με την πλάτη προς το έδαφος» είπε αστροναύτης.
H Κριστίνα Κοχ της NASA, μέλος της αποστολής, αγκαλιάζει το Orion μετά τη φόρτωσή του σε πλοίο στον Ειρηνικό (Bill Ingalls/NASA)
Η NASA είχε αναφέρει μετά την επιστροφή του Artemis ότι η μέγιστη ταχύτητα κατά τη διάρκεια της επανεισόδου ήταν 39.692 χιλιόμετρα ανά ώρα, ή περίπου Mach 32, ή 200 χλμ/ώρα λιγότερο από το ρεκόρ του Apollo 10 το 1969.
Στη συνέντευξη Τύπου της Πέμπτης, όμως, ο Γκλόβερ είπε ότι οι οθόνες του Orion έδειξαν πολύ μεγαλύτερη μέγιστη ταχύτητα Mach 38,89, ή 48.000 χλμ/ώρα. H NASA, είπε, μπορεί να ανακοινώσει νέο νούμερο «όταν καταφέρει να το υπολογίσει», λόγω της δυσκολίας μέτρησης της ταχύτητας στο Διάστημα.
Τους επόμενους μήνες οι μηχανικοί της NASA θα αναλύσουν επίσης έναν μεγάλο όγκο δεδομένων για την απόδοση του Orion και ειδικά της θερμικής ασπίδας.
Η θερμική ασπίδα του Orion ήταν αρχικά πορτοκαλί αλλά επέστρεψε μαύρη και τσουρουφλισμένη (NASA)
Στην δοκιμαστική αποστολή Artemis I, η θερμική θωράκιση παρουσίασε πολύ μεγαλύτερες φθορές από ό,τι περίμενε η NASA, καθώς εμφάνισε πολυάριθμες ρωγμές και κάποια κομμάτια αποκολλήθηκαν.
Η ασπίδα αποτελείται εξαγωνικά πλακίδια ενός υλικού με την ονομασία Avcoat, το οποίο αποτελείται από εποξειδική ρητίνη και ίνες πυριτίου και είναι σχεδιασμένο να λιώνει και να καίγεται, οπότε απελευθερώνει αέρια που συγκρατούν τη θερμοκρασία σε ανεκτά επίπεδα.
Στο Artemis II η NASA δεν άλλαξε το σχέδιο της θερμικής ασπίδας, τροποποίησε όμως την πορεία του σκάφους για να περιορίσει τη θερμότητα.
To πλήρωμα του Artemis II: από αριστερά, ο Ριντ Ουάισμαν, ο Βίκτορ Γκλόβερ, η Κριστίνα Κοχ και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν (Reuters)
Ο Ουάσιμαν και ο Γκλόβερ ανέφεραν ότι στη διάρκεια της καθόδου είδαν μικρά κομμάτια της θωράκισης να αποσπώνται. Όταν το σκάφος προσθαλασσώθηκε και φορτώθηκε σε πλοίο, διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν κάποιες φθορές στην άκρη της θερμικής ασπίδας.
Ο διοικητής της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν είχε διαβεβαιώσει τη Δευτέρα ότι «δεν έλειπαν κομμάτια».
«Η θερμική ασπίδα λειτούργησε όπως αναμενόταν. Είμαι ενθουσιασμένος γιατί τώρα τελειώσαμε με αυτό το πράγμα» είπε.
