|
Η NASA ανακάλυψε νέο είδος ουράνιου σώματος – Τι είναι το «Νέφος-9»
Σκοτεινή ύλη είναι το όνομα που έχουν δώσει οι αστρονόμοι σε ένα υποθετικό, αόρατο υλικό άγνωστης σύστασης, το οποίο εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στο 85% της ύλης του Σύμπαντος.
Αν και κανείς δεν έχει καταφέρει να ανιχνεύσει άμεσα τη σκοτεινή ύλη, η παρουσία της γίνεται αντιληπτή από τη βαρυτική της έλξη. Σύμφωνα με το στάνταρτ μοντέλο της Κοσμολογίας, η σκοτεινή ύλη έπαιξε κρίσιμο ρόλο στον σχηματισμό των πρώτων γαλαξιών, καθώς τράβηξε με τη βαρύτητά της αρκετά μεγάλες ποσότητες υδρογόνου, από το οποίο γεννήθηκαν τα πρώτα άστρα.
Το Νέφος-9 φαίνεται πως είναι ένα αρχαίο σύννεφο σκοτεινής ύλης που για κάποιο λόγο απέτυχε να συγκεντρώσει αρκετό υδρογόνο και να εξελιχθεί σε γαλαξία, αναφέρει διεθνής ερευνητική ομάδα στο The Astrophysical Journal Letters.
«Είναι η ιστορία ενός αποτυχημένου γαλαξία» σχολίασε ο Αλεχάντρο Μπενίτες Λιαμπάι του Πανεπιστημίου του Μιλάνο, κύριος ερευνητής της μελέτης.
Το Νέφος-9 είναι αόρατο στο οπτικό φάσμα, έγινε όμως αντιληπτό από τις ραδιοεκπομπές του (μοβ) όπως καταγράφηκαν με το επίγειο τηλεσκόπιο VLA [Science: NASA, ESA, VLA, Gagandeep Anand (STScI), Alejandro Benitez-Llambay (University of Milano-Bicocca); Joseph DePasquale (STScI)]
Γύρω από τον Γαλαξία μας έχουν ανιχνευθεί εδώ και χρόνια πολλά σύννεφα υδρογόνου, είναι όμως πολύ μεγαλύτερα και πιο ακανόνιστα. Συγκριτικά, το Νέφος-9 είναι μικρότερο και σχεδόν πλήρως σφαιρικό, κάτι δικαιολογεί την κατάταξή του σε ξεχωριστή κατηγορία, αναφέρει η ανακοίνωση της NASA.
Το νέφος έχει διάμετρο γύρω στα 4.900 έτη φωτός και βρίσκεται σε απόσταση 14 εκατομμυρίων ετών φωτός, στην περιφέρεια του γειτονικού γαλαξία Messier 94. Ονομάστηκε έτσι επειδή είναι απλά το ένατο σύννεφο υδρογόνου που ανακαλύπτεται σε αυτή την κοσμική γειτονιά.
Αυτό είδε το Hubble όταν στράφηκε στην κατεύθυνση του Νέφους-9: απολύτως κανένα άστρο. Οι φωτεινές κουκκίδες είναι άσχετοι γαλαξίες στο φόντο (NASA, ESA)
Το αντικείμενο είχε ανακαλυφθεί πριν από 3 χρόνια με το κινεζικό ραδιοτηλεσκόπιο FAST, το μεγαλύτερο του κόσμου, ωστόσο η πλήρης απουσία άστρων στο εσωτερικό του επιβεβαιώθηκε μόλις τώρα με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, ανέφεραν οι ερευνητές.
Μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι διατηρούσαν υποψίες για την ύπαρξη τέτοιων αρχαίων νεφών στο σημερινό Σύμπαν, οι οποίες παρέμεναν όμως ανεπιβεβαίωτες.
«Το γεγονός ότι δεν βλέπουμε άστρα επιβεβαιώνει τη θεωρία. Μας λέει ότι βρήκαμε στο τοπικό Σύμπαν τον αρχέγονο δομικό λίθο ενός γαλαξία που δεν σχηματίστηκε» είπε ο Μπενίτες Λιαμπάι.
Φασματικές αναλύσεις στα ραδιοκύματα που εκπέμπει το Νέφος-1 υποδεικνύουν ότι το υδρογόνο που περιέχει έχει μάζα ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου. Η ποσότητα σκοτεινής ενέργειας είναι ωστόσο μακράν μεγαλύτερη: αν υποθέσει κανείς ότι η πίεση του αέριου υδρογόνου αντισταθμίζει τη βαρυτική έλξη της σκοτεινής ύλης, κάτι που φαίνεται να ισχύει, η συνολική ποσότητα σκοτεινής ύλης εκτιμάται στις 5 δισεκατομμύρια ηλιακές μάζες.
Το Νέφος-9 φαίνεται ότι παραμένει στην ίδια κατάσταση εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, πιθανότατα λόγω του μεγέθους του.
Αν ήταν μεγαλύτερο και περιείχε τουλάχιστον 5 δισεκατομμύρια ηλιακές μάζες υδρογόνου, θα είχε ήδη μετεξελιχθεί σε γαλαξία. Αν πάλι ήταν μικρότερο, το υλικό του θα είχε διασκορπιστεί στο Διάστημα.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, θεωρητικοί υπολογισμοί υποδεικνύουν ότι πολλά παρόμοια σύννεφα σκοτεινής ύλης μπορεί να γυροφέρνουν τον Γαλαξία μας.
Πηγή: in.gr
08/01/2026
|
