|
Η μετάλλαξη του Γκάρφιλντ – Λύθηκε το γενετικό μυστήριο της πορτοκαλί γάτας
Ο Γκάρφιλντ ο διάσημος πορτοκαλί γάτος θα πρέπει να νιώθει περήφανος: έπειτα από δεκαετίες άκαρπης αναζήτησης, γενετιστές κατάφεραν να εντοπίσουν τη μετάλλαξη που δίνει αυτό το ασυνήθιστο χρώμα σε κάποιες γάτες.
Η πορτοκαλί απόχρωση οφείλεται στην απώλεια μιας μικρής γενετικής αλληλουχίας που επηρεάζει την παραγωγή μελανίνης, αποκαλύπτουν δύο ανεξάρτητες μελέτες στην επιθεώρηση Current Biology.
Οι γάτες που έχουν ομοιόμορφο πορτοκαλί τρίχωμα σε όλο το σώμα είναι συχνότερα αρσενικές, κάτι που είχε οδηγήσει από παλιά στο συμπέρασμα ότι ένα άγνωστο «πορτοκαλί γονίδιο» κρύβεται στο χρωμόσωμα Χ, το οποίο υπάρχει στις αρσενικές γάτες μόνο σε ένα αντίγραφο, αυτό που κληρονόμησαν από τις μητέρες τους.
Οι θηλυκές γάτες έχουν δύο αντίγραφα του Χ και πρέπει να κληρονομήσουν το γονίδιο και από τους δύο γονείς για να είναι ομοιόμορφα πορτοκαλί, κάτι που συμβαίνει πολύ πιο σπάνια.
Ακόμα και όταν οι θηλυκές γάτες φέρουν δύο αντίγραφα του επίμαχου γονιδίου, το πορτοκαλί χρώμα εμφανίζεται μόνο σε μπαλώματα στο σώμα τους, όπως συμβαίνει στις γάτες «καλίκο». Αυτό συμβαίνει επειδή ένα από τα δύο χρωμοσώματα Χ απενεργοποιείται τυχαία σε κάθε κύτταρο, όπως συμβαίνει και στον άνθρωπο.
«Το φαινόμενο είναι τόσο εμφανές ώστε θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα απενεργοποίησης του χρωμοσώματος Χ, παρόλο που το εμπλεκόμενο γονίδιο παρέμενε άγνωστο» δήλωσε ο Χιρουγιούκι Σασάκι του Πανεπιστημίου του Κιούσου στην Ιαπωνία, επικεφαλής της πρώτης από τις δύο μελέτες.
Οι τρίχωμες γάτες είναι συχνότερα θηλυκές
Ο Σασάκι, ο οποίος δηλώνει λάτρης των γατών, συγκέντρωσε περίπου 60.000 δολάρια μέσω εκστρατειών crowfunding για να χρηματοδοτήσει τη μελέτη, η οποία αφορούσε γενετικε΄ς αναλύσεις σε 10 γάτες με πορτοκαλί χρώμα και 8 χωρίς.
Η ανάλυση έδειξε πως όλες το πορτοκαλί χρώμα οφείλεται σε μια μετάλλαξη του γονιδίου ARHGAP36, το οποίο εμπλέκεται σε μια μεγάλη γκάμα βιολογικών λειτουργιών.
Η μετάλλαξη δεν αλλάζει τη σύνθεση της πρωτεΐνης που κωδικοποιείται στο γονίδιο, αυξάνει όμως την έκφραση του γονιδίου ARHGAP36. Η αλλαγή αυτή φαίνεται ότι αναγκάζει τα μελανοκύτταρα του δέρματος να παράγουν την ανοιχτόχρωμη φαιομελανίνη αντί για την σκουρόχρωμη ευμελανίνη. Ως αποτέλεσμα, το τρίχωμα γίνεται πορτοκαλί.
Στα ίδια ευρήματα κατέληξε η δεύτερη μελέτη, την οποία υπογράφουν ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.
Δεδομένου ότι το ARHGAP36 εκφράζεται σε πολλά όργανα, όπως ο εγκέφαλος και οι ενδοκρινείς αδένες, η πορτοκαλί μετάλλαξη δεν αποκλείεται να επηρεάζει και άλλα χαρακτηριστικά των γάτων, πέρα από το χρώμα.
«Για παράδειγμα, πολλοί ιδιοκτήτες γάτων ορκίζονται ότι τα διαφορετικά χρώματα και μοτίβα του τριχώματος συνδέονται με διαφορές στην προσωπικότητα» σχολίασε ο Σασάκι.
«Δεν υπάρχουν ακόμα επιστημονικές ενδείξεις για κάτι τέτοιο, είναι όμως μια ενδιαφέρουσα ιδέα που θα ήθελα να εξετάσω» πρόσθεσε.
Ο ερευνητής είναι επίσης περίεργος να μάθει πότε εμφανίστηκε η πορτοκαλί μετάλλαξη.
«Μια ιδέα θα ήταν να μελετήσουμε απεικονίσεις γάτων από την αρχαία Αίγυπτο, ή ακόμα να πραγματοποιήσουμε εξετάσεις DNA σε μουμιοποιημένες γάτες» είπε.
Πηγή: in.gr
21/05/2025
|
