Βίντεο με την εξάπλωση των πυρκαγιών

Στάχτη πάνω από 1.200.000 στρέμματα σε Γαλλία και Ισπανία

Πάνω από την Ελλάδα ο καπνός

Αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα το Meteo παρουσιάζει την εξάπλωση των πυρκαγιών σε Γαλλία και Ισπανία - Σύμφωνα με μετρήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείο ο καπνός έχει φτάσει πάνω από την Ελλάδα.

Οι μεγάλες πυρκαγιές που πλήττουν την Ισπανία και τη Γαλλία αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα σύνθετων γεγονότων, αναφέρει σε ανάλυσή του το Meteo που παρουσιάζει, μέσα από την αξιοποίηση των διαθέσιμων στοιχείων και δορυφορικών εικόνων, βίντεο με την εξάπλωση των πύρινων μετώπων.

Η μεγάλη διαθεσιμότητα καύσιμης ύλης, η ξήρανσή της από τα διαδοχικά κύματα καύσωνα, οι ξηροί και μεταβαλλόμενοι άνεμοι και η ατμοσφαιρική αστάθεια διαμόρφωσαν συνθήκες που ευνοούσαν την εκδήλωση ακραίας πυρικής συμπεριφοράς.

Με βάση την προκαταρκτική δορυφορική ανάλυση, η συνολική καμένη έκταση σε Γαλλία και Ισπανία από τις 22.07 έως τις 26.07 ξεπερνά τα 1.230.000 στρέμματα.

Όπως επισημαίνει το Meteo στην ανάλυση που παρουσιάζεται στο παρακάτω βίντεο, μπορούμε να παρατηρήσουμε την ταχεία επέκταση των περιμέτρων, τις αλλαγές του ανέμου που μετέβαλαν την κατεύθυνση διάδοσης των μετώπων, και την καμένη έκταση στις δύο περιοχές (με κόκκινη σκίαση).

Δείτε το βίντεο

Η μεγάλη εικόνα

Στην αποτίμηση της εξέλιξης των πυρκαγιών την περίοδο 22-26 Ιουλίου 2026, το Meteo αναφέρει:

Ο υψηλός κίνδυνος τις προηγούμενες ημέρες και η εκδήλωση ακραίας πυρικής συμπεριφοράς δεν προέκυψαν ξαφνικά. Διαμορφώθηκαν σταδιακά, μέσα από μια αλληλουχία υγρών και στη συνέχεια θερμών-ξηρών συνθηκών.

• Ο βροχερός χειμώνας ευνόησε την ανάπτυξη βιομάζας (περισσότερη διαθέσιμη βλάστηση).
• Ακολούθησαν τρία κύματα καύσωνα που ξήραναν γρήγορα τη λεπτή και νεκρή καύσιμη ύλη.
• Το αποτέλεσμα ήταν ένα πολύ εύφλεκτο περιβάλλον.
• Η χαμηλή σχετική υγρασία, οι κατά διαστήματα ενισχυμένοι άνεμοι και η ατμοσφαιρική αστάθεια δυσκόλεψαν τον έλεγχο των μετώπων πυρκαγιάς.
• Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και το νυχτερινό «παράθυρο» ανάκαμψης της υγρασίας των λεπτών νεκρών δασικών καυσίμων ήταν περιορισμένο, με αποτέλεσμα η φωτιά να παραμένει ενεργή και δύσκολη στον περιορισμό.

Η φωτιά στο Μπορντό

Ειδικότερα σε σχέση με την πυρκαγιές κοντά στο Μπορντό, αυτές εκδηλώθηκαν σε πεδινές περιοχές, όπου η διάδοση επηρεάστηκε έντονα από τις αλλαγές στο πεδίο του ανέμου.

• Στην αρχική φάση, ξηροί βορειοανατολικοί άνεμοι ενίσχυσαν γρήγορα τα μέτωπα και τα ώθησαν προς τα νοτιοδυτικά.
• Την Παρασκευή 24.07, οι εναλλαγές του συνοπτικού βορειοανατολικού ανέμου με τη θαλάσσια αύρα και τα καθοδικά ρεύματα καταιγίδων δημιούργησε διαδοχικές αλλαγές διεύθυνσης και έντασης του ανέμου.
• Αυτές οι εναλλαγές προκάλεσαν πολλαπλές ενεργές πλευρές της πυρκαγιάς και δυσκόλεψαν τον έλεγχο.
• Το Σάββατο 25.07, η έντονη καύση και η ασταθής ατμόσφαιρα ευνόησαν την ανάπτυξη βαθιάς πυροεπαγωγής.
• Σε αυτή τη φάση σχηματίστηκε πυρογενές καταιγιδοφόρο νέφος (pyrocumulonimbus, pyroCb – Εικόνα 1). Με απλά λόγια, η φωτιά άρχισε να παράγει τον δικό της καιρό.
• Η αλληλεπίδραση φωτιάς-ατμόσφαιρας συνδέθηκε με ακραία πυρική συμπεριφορά, ισχυρές ριπές και χαοτική διάδοση στο πεδίο.

Σύμπλεγμα δασικών πυρκαγιών δυτικά της Μαδρίτης

Στην κεντρική Ισπανία, δυτικά της Μαδρίτης, τρεις αρχικά διακριτές δασικές πυρκαγιές εξελίχθηκαν σε ένα σύμπλεγμα πυρκαγιών.

• Η αρχική εξάπλωση ευνοήθηκε από σχετικά ενισχυμένους και ξηρούς δυτικούς/νοτιοδυτικούς ανέμους.
• Ο συνδυασμός ενισχυμένων ανέμων και χαμηλής υγρασίας των νεκρών δασικών καυσίμων ευνόησε την εμφάνιση κηλιδώσεων (spotting), δηλαδή τη μεταφορά καυτρών και τη δημιουργία νέων εστιών μακριά από το κύριο μέτωπο. Αυτό συνέβαλε στην ανάπτυξη ακραίας πυρικής συμπεριφοράς και στη γρήγορη εξάπλωση της φωτιάς.
• Η έντονη τοπογραφία της περιοχής αύξησε την πολυπλοκότητα της διάδοσης και έκανε δυσκολότερη τη διαχείριση των μετώπων.
• Το Σάββατο 25.07, η διέλευση διαταραχής στην ανώτερη τροπόσφαιρα οδήγησε σε στροφή των ανέμων από νοτιοδυτικούς σε βορειοδυτικούς ενώ αναπτύχθηκε ατμοσφαιρική αστάθεια.
• Η αλλαγή αυτή ήταν κρίσιμη: μεγάλες ανατολικές πλευρές των πυρκαγιών μετατράπηκαν σε νέες κεφαλές (τα πλέον έντονα μέτωπα μιας δασικής πυρκαγιάς), αυξάνοντας απότομα τον ρυθμό εξάπλωσης.
• Παρατηρήθηκε πυροεπαγωγή με σχηματισμό πυρονεφών. Δεν προέκυψε αντίστοιχη ένδειξη σχηματισμού pyroCb όπως στη Γαλλία, ωστόσο η πυρική συμπεριφορά ήταν έντονη.
• Την Κυριακή 26.07, οι τρεις πυρκαγιές συνενώθηκαν. Τέτοια συνένωση μεγάλων δασικών πυρκαγιών δεν είναι συχνή στην Ευρώπη, με χαρακτηριστικές εξαιρέσεις την Πορτογαλία και τη δασική πυρκαγιά του Έβρου το 2023.

Τι κάηκε;

• Στην περιοχή Navaluenga, Ávila (Ισπανία), το EFFIS εκτιμά καμένη έκταση 440.000 στρέμματα. Αυτή αφορά κυρίως μικτά δάση (27,2%), σκληρόφυλλη βλάστηση (20,7%) και κωνοφόρα δάση (20,2%), ενώ το 77,2% εμπίπτει σε περιοχή Natura.
• Στην περιοχή Porge, Gironde (Γαλλία), το EFFIS εκτιμά καμένη έκταση 391.000 στρέμματα. Εκεί κυριαρχούν τα κωνοφόρα δάση (67,3%), ενώ σημαντικό ποσοστό αφορά μεταβατικές δασικές-θαμνώδεις εκτάσεις (25,8%).

Τι αναμένεται τις επόμενες ημέρες;

Τις επόμενες ημέρες αναμένονται εκ νέου δύσκολες πυρομετεωρολογικές συνθήκες σε τμήματα της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, λόγω νέου κύματος καύσωνα. Στον προγνωστικό χάρτη των θερμοκρασιακών αποκλίσεων στα 850 hPa (Εικόνα 2), δηλαδή περίπου 1.500 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, διακρίνονται θετικές αποκλίσεις τοπικά άνω των +8 έως +12 °C, εξέλιξη που ευνοεί περαιτέρω ξήρανση των λεπτών νεκρών δασικών καυσίμων και διατήρηση αυξημένου κινδύνου.

Ατμοσφαιρική ρύπανση – Πάνω από την Ελλάδα ο καπνός

Οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει σοβαρό επεισόδιο ατμοσφαιρικής ρύπανσης. «Τις τελευταίες ημέρες, το Μπορντό κατέγραψε συγκεντρώσεις PM2,5 (ενός βασικού ατμοσφαιρικού ρύπου) μεγαλύτερες από 100 µg/m3, ενώ το ημερήσιο όριο ασφαλούς έκθεσης που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι 15 µg/m3», δήλωσε στο CNN ο Ρίτσαρντ Πόουπ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς στην Αγγλία.

«Αυτό που βλέπουμε αυτές τις ημέρες στη Γαλλία και την Ισπανία δεν είναι μόνο ένα μεγάλο επεισόδιο δασικών πυρκαγιών. Είναι και ένα σοβαρό επεισόδιο ατμοσφαιρικής ρύπανσης», ανέφερε χαρακτηριστικά στην ΕΡΤ ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Βασίλης Αμοιρίδης.

Όπως εξήγησε τα δορυφορικά δεδομένα που αξιοποιεί η επιστημονική μονάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δείχνουν την πορεία του νέφους καπνού από την περιοχή του Μπορντό στη Γαλλία προς τον Ατλαντικό, αλλά και την ανατολική του μεταφορά προς τη Μεσόγειο και την Ελλάδα.

Όσο πιο ψηλά ανεβαίνει ο καπνός λόγω της θερμικής ενέργειας των πυρκαγιών, τόσο μεγαλύτερες αποστάσεις μπορεί να διανύσει, καθώς στην ανώτερη ατμόσφαιρα επικρατούν ισχυρότεροι άνεμοι που μεταφέρουν τα σωματίδια σε μεγάλες αποστάσεις, σημείωσε.

Σύμφωνα με τις μετρήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών από τον σταθμό στο Παγγαίο και στα Αντικύθηρα, ο καπνός έχει φτάσει πάνω από την Ελλάδα σε υψόμετρο άνω των 2 χιλιομέτρων. «Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει επίπτωση στην ανθρώπινη υγεία και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», τόνισε ο κ. Αμοιρίδης.

Παράλληλα, εξήγησε ότι οι σύγχρονοι σταθμοί παρακολούθησης με λέιζερ υψηλής ισχύος μπορούν να εντοπίζουν τη θέση του καπνού μέσα στην ατμόσφαιρα, ακόμη και σε πολύ μεγάλα ύψη.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, οι μεγάλες πυρκαγιές δεν έχουν μόνο άμεσες επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα, αλλά μπορούν να προκαλέσουν και κλιματικές επιδράσεις, καθώς σε ακραίες περιπτώσεις ο καπνός μπορεί να φτάσει μέχρι τη στρατόσφαιρα και να παραμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην ατμόσφαιρα.