Ασύρματο εμφύτευμα στον αμφιβληστροειδή προσέφερε όραση σε τυφλά άτομα

Ένα μικροσκοπικό ασύρματο εμφύτευμα που τοποθετείται στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού αποκατέστησε την κεντρική όραση σε άτομα με προχωρημένη ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, σύμφωνα με δημοσίευση στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση The New England Journal of Medicine.

Τα αποτελέσματα αυτά προέκυψαν από διεθνή πολυκεντρική κλινική δοκιμή της οποίας ηγήθηκαν ο Χοσέ-Αλέν Σάχελ, διευθυντής του Ινστιτούτου για την Οραση στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ (UPMC), ο Ντάνιελ Παλάνκερ, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και ο Φρανκ Χολτς, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βόννης.

Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής

Οι ασθενείς που συμμετείχαν στη δοκιμή έπασχαν από προχωρημένη ξηρή (ή ατροφική) εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η οποία αποτελεί την πιο κοινή αιτία μόνιμης τύφλωσης των ηλικιωμένων ατόμων και πλήττει περισσότερα από 5 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως.

Από τους 32 συμμετέχοντες οι οποίοι παρακολουθήθηκαν επί ένα έτος, οι 26 (81%) εμφάνισαν σημαντική βελτίωση στην οπτική οξύτητα. Επιπροσθέτως 27 συμμετέχοντες στη δοκιμή (84%) ανέφεραν ότι χρησιμοποιούσαν την τεχνητή όραση που τους προσέφερε το εμφύτευμα προκειμένου να διαβάζουν αριθμούς ή λέξεις.

Σημαντική βελτίωση

Κατά μέσο όρο οι εθελοντές ήταν σε θέση να διαβάζουν 25 γράμματα περισσότερο στον πίνακα οφθαλμολογικής εξέτασης – τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου πέντε γραμμές – χάρη στο εμφύτευμα. Συνολικά το 81% των συμμετεχόντων παρουσίασε βελτίωση στην ανάγνωση κατά τουλάχιστον 10 γράμματα.

Οι χρήστες μπορούν να προσαρμόσουν το zoom και τη φωτεινότητα ώστε να βλέπουν πιο καθαρά.

«Είναι η πρώτη φορά που οποιαδήποτε προσπάθεια αποκατάστασης της όρασης επέτυχε τέτοια αποτελέσματα σε μεγάλο αριθμό ασθενών» ανέφερε ο δρ Σάχελ, κύριος συγγραφέας της μελέτης και προσέθεσε: «Ποσοστό μεγαλύτερο του 80% των ασθενών ήταν σε θέση να διαβάζουν γράμματα και λέξεις ενώ ορισμένοι εξ αυτών μπορούσαν να διαβάζουν ολόκληρες σελίδες βιβλίου. Αυτό είναι κάτι που ούτε καν μπορούσαμε να ονειρευτούμε όταν ξεκινήσαμε αυτό το ταξίδι, μαζί με τον Ντάνιελ Παλάνκερ, πριν από 15 χρόνια».

Πώς λειτουργεί το εμφύτευμα PRIMA

Καθώς η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας εξελίσσεται, η κεντρική όραση γίνεται θολή επειδή τα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα υφίστανται μόνιμη βλάβη. Σε ένα υγιές μάτι, αυτοί οι φωτοϋποδοχείς συλλαμβάνουν το φως και το μετατρέπουν σε ηλεκτρικά σήματα. Τα σήματα ταξιδεύουν μέσω των νευρικών κυττάρων στο πίσω μέρος του οφθαλμού και στη συνέχεια μέσω του οπτικού νεύρου στον εγκέφαλο όπου σχηματίζονται οι εικόνες.

Διαστάσεις 2Χ2 mm

Το σύστημα PRIMA που αναπτύχθηκε αρχικώς από τον καθηγητή Παλάνκερ, έχει σχεδιαστεί ώστε να αντικαθιστά τους καταστραμμένους φωτοϋποδοχείς μέσω ενός ασύρματου εμφυτεύματος με διαστάσεις 2Χ2 mm. Η συσκευή μετατρέπει το φως σε ηλεκτρικά σήματα τα οποία ενεργοποιούν τα εναπομείναντα υγιή κύτταρα του αμφιβληστροειδούς. Μια κάμερα που είναι τοποθετημένη σε ειδικά γυαλιά τα οποία φορούν οι ασθενείς καταγράφει εικόνες και τις αποστέλλει στο εμφύτευμα με χρήση αόρατου εγγύς υπέρυθρου φωτός. Στη συνέχεια το εμφύτευμα μετατρέπει το φως σε ηλεκτρικούς παλμούς βοηθώντας στην αποκατάσταση της μετάδοσης των οπτικών πληροφοριών στον εγκέφαλο. Οι χρήστες μπορούν να προσαρμόσουν το zoom και τη φωτεινότητα ώστε να βλέπουν πιο καθαρά.

Δοκιμή σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες

Στην κλινική δοκιμή PRIMAvera συμμετείχαν 38 ασθενείς ηλικίας 60 ετών και άνω από 17 ιατρικά κέντρα πέντε ευρωπαϊκών χωρών (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο).

Βελτίωση της ικανότητας ανάγνωσης κατά 59 γράμματα

Μετά από 12 μήνες χρήσης του εμφυτεύματος οι περισσότεροι συμμετέχοντες εμφάνισαν σαφή βελτίωση στην ικανότητα ανάγνωσης – μάλιστα ένας ασθενής κατάφερε να βελτιώσει την ικανότητα ανάγνωσής του στον πίνακα οφθαλμολογικής εξέτασης κατά 59 γράμματα που αντιστοιχούν σε 12 γραμμές. «Παρότι δεν μπορούμε ακόμη να προσφέρουμε τέλεια όραση – οπτική οξύτητα 20/20 – μόνο με το εμφύτευμα, στο UPMC διερευνούμε μεθόδους που θα μπορούσαν να βελτιώσουν περαιτέρω την ποιότητα ζωής των ασθενών ώστε να μην ανήκουν πλέον στην κατηγορία των τυφλών ατόμων» σημείωσε ο δρ Σάχελ.

Αίτηση για έγκριση σε Ευρώπη και ΗΠΑ

Μετά από αυτά τα τόσο ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η κατασκευάστρια εταιρεία του εμφυτεύματος Science Corporation έχει ήδη υποβάλει αίτηση για έγκριση χρήσης του στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ.