Επέμβαση καρδιακού μπαϊπάς πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά χωρίς τομή στο στήθος

Επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης, περισσότερο γνωστής ως μπαϊπάς, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά χωρίς τομή στο στήθος, μια καινοτομία χάρη στην οποία σώθηκε ένας ασθενής που δεν θα άντεχε το κανονικό χειρουργείο.

Η νέα προσέγγιση είναι παρόμοια με την επέμβαση αντικατάστασης των ιατρικών βαλβίδων, οι οποίες πραγματοποιούνται μέσω καθετήρα που εισάγεται σε αγγείο του ποδιού. Η ελάχιστα επεμβατική τεχνική επιβαρύνει λιγότερο τον ασθενή και μειώνει τον πόνο και τον χρόνο ανάρρωσης.

Αν και ο συγκεκριμένος ασθενής ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση, οι ερευνητές των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ και του Πανεπιστημίου Έμορι στην Ατλάντα πιστεύουν ότι η νέα προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί ευρέως στο μέλλον.

Με την επέμβαση μπαϊπάς, τη συχνότερη καρδιοχειρουργική επέμβαση, αντιμετωπίζεται η στένωση ή απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών που τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα.

Στη συμβατική επέμβαση, οι χειρουργοί είτε κόβουν το στέρνο ή δημιουργούν τομές ανάμεσα στα πλευρά για να εισαγάγουν τα χειρουργικά εργαλεία. Στη συνέχεια χρησιμοποιούν ένα κομμάτι αγγείου από άλλο σημείο του σώματος για να δημιουργήσουν μια προσωρινή παράκαμψη στην κυκλοφορία του αίματος, ώστε να διορθώσουν ανεμπόδιστοι το πρόβλημα χωρίς αιμορραγία.

Αντί για μόσχευμα άλλου αιμοφόρου αγγείου, η νέα προσέγγιση χρησιμοποιεί ένα «στεντ», έναν κύλινδρο από μεταλλικό πλέγμα, για να δημιουργήσει την παράκαμψη, μέσω της οποίας η κύρια στεφανιαία αρτηρία συνδέεται προσωρινά με την αορτή.

Ο ελληνικής καταγωγής Βασίλης Μπαμπλιάρος της Ιατρικής Σχολής του Έμορι είναι μέλος της ερευνητικής ομάδας που περιγράφει την επέμβαση στην επιθεώρηση Circulation: Cardiovascular Interventions.

«Για να το πετύχουμε χρειάστηκε να σκεφτούμε λίγο έξω από τα συνηθισμένα, αλλά πιστεύω ότι καταλήξαμε σε μια πολύ πρακτική λύση», δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο Κρίστοφερ Μπρους του Έμορι, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.

Εικόνα ακτινοσκόπησης (Α) και γραφική παράσταση που δείχνει το στεντ (κίτρινο βέλος) να ενώνει την αορτή (μαύρο βέλος) με την αριστερή κύρια στεφανιαία αρτηρία (αστερίσκος) [Bruce et al. 2026)

Βεβαρημένο ιστορικό

Ο 67χρονος ασθενής είχε υποβληθεί παλαιότερα σε επέμβαση τοποθέτησης τεχνητής αορτικής βαλβίδας, η οποία όμως συγκέντρωσε αποθέσεις ασβεστίου και έπρεπε να αντικατασταθεί.

Λόγω όμως της ιδιαίτερης ανατομίας του άνδρα, η βαλβίδα βρισκόταν υπερβολικά κοντά στο στόμιο της κύριας στεφανιαίας αρτηρίας, κάτι που σήμαινε ότι μια συμβατική επέμβαση θα μπορούσε να σταματήσει την κυκλοφορία του αίματος.

Επιπλέον, ο ασθενής είχε ιστορικό καρδιακής και νεφρικής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού, και οι γιατροί απέκλεισαν τη δυνατότητα ανοιχτού χειρουργείου.

Παρά το υψηλό ρίσκο ο 67χρονος δέχτηκε να υποβληθεί στην επέμβαση, η οποία μέχρι σήμερα είχε δοκιμαστεί μόνο σε πειραματόζωα.

Η τεχνική ονομάζεται «διακαθετηριακή έξοδος από την κοιλία προς τη στεφανιαία κυκλοφορία με εξωτερική πλοήγηση και επανείσοδο», ή VECTOR (ventriculo-coronary transcatheter outward navigation and re-entry).

Έξι μήνες μετά την επέμβαση, ο ασθενής δεν παρουσιάζει ενδείξεις απόφραξης της στεφανιαίας αρτηρίας, κάτι που σημαίνει ότι η τεχνική VECTOR ήταν αποτελεσματική, γράφουν οι ερευνητές.

Τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές, ωστόσο ελπίζουν ότι η νέα προσέγγιση θα εφαρμοστεί ευρύτερα στη στεφανιαία νόσο, σε περιπτώσεις όπου τα στεντ ή άλλες παρεμβάσεις αποτυγχάνουν να κρατήσουν το αγγείο ανοιχτό.